Podczas wzrostu, chrząstka, ulegając mineralizacji, zmienia się w tkankę kost- ną. Zaburzenia tego procesu mogą pro- wadzić do schorzeń układu kostnego, a w rezultacie może dojść do nieodwracal- nych zmian, np. kulawizny lub deformacji kości. Prawidłowe żywienie czworonoga może w znacznym stopniu ograniczyć występowanie tych chorób.
Na pytania odpowiada lek. wet. Mariusz Cichecki, spec. chirurgii weterynaryjnej z kliniki dla zwierząt w Łodzi
Czy właściwy rozwój kości u naszego pupila ma wpływ na funkcjonowanie jego organizmu w przyszłości?
Prawidłowy rozwój kości u naszego czworonoga ma ogromny wpływ na funkcjonowanie jego organi- zmu w przyszłości, czyli w wieku dojrzałym. Niestety zdarzają się różne nieprawidłowości w roz- woju kości, które generalnie można podzielić na te dotyczące zaburzeń wzrostu oraz zaburzeń rozwo- jowych kości i stawów.
Choroby rozwojowe kośćca uwarunkowane są zarówno czynnikami genetycz- nymi, jak i mogą być związane z nieprawidłowym żywieniem.
Przykład nieprawidłowości rozwojo- wych układu kostnego u psów małych ras to między innymi martwica głowy kości udowej lub zwichnię- cie rzepki. U psów ras dużych – nieprawidłowy roz- wój stawów biodrowych oraz łokciowych, czyli dys- plazja stawów, bądź zaburzenia kostnienia na pod- łożu chrzęstnym, zwane osteochondrozą. Te i szereg
innych zaburzeń mogą manifestować się problema- mi z aparatem ruchu już w wieku szczenięcym. Uważny właściciel jest w stanie zauważyć nietypo- wą dla wieku pupila niechęć do ruchu, czy kładzenie się podczas zabawy oraz spaceru. Zaniedbanie takich pierwszych sygnałów może niestety spowodować zaawansowane i nieodwracalne zmiany w kośćcu, a co za tym idzie kalectwo czworonoga.
Czym grozi nadmierne obciążenie stawów?
Nadmierne obciążenie stawów może prowadzić do wielu zmian chorobowych takich jak naderwa- nie lub zerwanie więzadeł stawowych w wyniku zwichnięcia. W wieku młodzieńczym przeciążanie stawu biodrowego może prowadzić do dysplazji nabytej. Nadmierne obciążanie stawu kolanowe- go może skutkować zwichnięciem rzepki, nade- rwaniem lub zerwaniem więzadeł pobocznych lub krzyżowych. Wszystkie te przypadki mogą koń- czyć się zapaleniem, a w konsekwencji zwyrodnie- niem stawu.Ważnym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi zwyrodnienia stawów jest nadwaga, która powoduje nadmierne obciążenie stawów. Osteoarthrosis to zwyrodnienie stawów związane z uszkodzeniem chrząstki stawowej, które powo- duje stan zapalny stawu, a to z kolei zmiany zwy- rodnieniowe. Taki proces rozwija się stopniowo, a początkowe objawy są trudno zauważalne. Najczęściej właściciel zauważa lekkie, sporadyczne kulawizny oraz sztywny chód zwierzaka. Wraz z trwaniem choroby pojawiają się objawy bólowe przy omacywaniu stawów oraz ograniczona ruchomość stawów. Niestety choroba ta ma cha- rakter postępujący. Uszkodzona chrząstka stawo- wa regeneruje się powoli, a zmiany zwyrodnienio- we w stawie są nieodwracalne. Wówczas celem leczenia jest zapobieganie dalszemu rozwojowi zmian zwyrodnieniowych. Pewne rasy psów są niestety predysponowane do wystąpienia zmian zwyrodnieniowych stawów, m. in.: golden retrie- ver, labrador retriever, berneński pies pasterski, oraz owczarek niemiecki.
Jakich niezbędnych składników mineralnych i witamin należy dostarczać psu?
O prawidłowy rozwój narządu ruchu trzeba zadbać już w okresie płodowym, zapewniając odpowiednie żywienie ciężarnej suce. Wśród składników mineralnych najważniejszą rolę pełnią makroelementy (Ca, P, Mg), mikroelementy (Cu, Zu, Mn) i witaminy (D3, E, K, B, C), które muszą być dostarczane w odpowiedniej ilości i określonej proporcji. Należy pamiętać, że właściwe zbilanso- wanie żywienia odgrywa kluczową rolę w prawi- dłowym rozwoju aparatu ruchu szczeniąt. Uważa się, że okres od ukończenia 2. miesiąca do mniej więcej roku jest krytyczny z punktu widzenia żywienia dla ogólnoustrojowego rozwoju, a w szcze- gólności dla rozwoju kości. W zależności od tego, czy właściciel psa decyduje się na kompletną suchą karmę, czy żywienie domowe, prowadzący lekarz weterynarii powinien zasugerować suple- mentację związków budujących chrząstkę stawo- wą. Dotyczy to głównie szczeniąt ras dużych oraz olbrzymich. Należy pamiętać, że rozwój układu kostnego jest uzależniony w głównej mierze od zawartości wapnia w diecie, a w mniejszym stop- niu od stosunku wapnia do fosforu. Kości składają się z organicznej masy i wypełniających ją soli mineralnych. Witamina D3 reguluje przyswajal- ność wapnia i odpowiada za umieszczenie go w kościach, wspomagana przez witaminę E – nie- zbędną w biosyntezie witaminy D3. Do syntezy zrębu organicznego kości – kolagenu, który również stanowi składnik chrząstki stawowej – konieczna jest witamina B6. Poprawia ona usieciowanie włó- kienek kolagenowych oraz odkładanie się w nich składników mineralnych, tworząc mocne, stabilne kości. Witamina C polepsza zdolność wiązania cząsteczek wapnia na nośnikach białkowych w dwunastnicy. Z kolei witamina K1 poprawia wią- zanie wapnia w kościach, redukuje wydalanie go z moczem, zmniejszając degradację kości. W przy- padku innych mikroskładników (witaminy z grupy B, cynk lub miedź) powinny być zapewnione nie- zbędne minima, dlatego warto zapewnić swoje- mu pupilowi kompletną zbilansowaną karmę.
